Τι προκύπτει από την απόφαση του Δήμου, την κυκλοφοριακή ρύθμιση και την αυτοψία της ΥΔΟΜ
Μια υπόθεση με ιδιαίτερο διοικητικό και πολεοδομικό ενδιαφέρον προκύπτει από τη διασταύρωση τριών διαφορετικών εγγράφων: της απόφασης 111/2024 του Δημοτικού Συμβουλίου Ανατολικής Σάμου, της μεταγενέστερης έγκρισης των κυκλοφοριακών ρυθμίσεων από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου και, κυρίως, της Έκθεσης Αυτοψίας Αυθαίρετης Κατασκευής της Υπηρεσίας Δόμησης του Δήμου Ανατολικής Σάμου, με αριθμό 11/2026 και ημερομηνία 22 Σεπτεμβρίου 2026.
Το ενδιαφέρον της υπόθεσης δεν βρίσκεται απλώς στην ύπαρξη μιας περίφραξης ή ενός χώρου στάθμευσης.
Βρίσκεται στο γεγονός ότι τα έγγραφα συνδέουν ρητά τις αλλαγές στον αύλειο χώρο του Αστυνομικού Τμήματος Σάμου με τη δημιουργία χώρου στάθμευσης και την ανάγκη πρόσβασης υπηρεσιακών οχημάτων, ενώ η αρμόδια ΥΔΟΜ, σε αυτοψία που πραγματοποίησε τον Σεπτέμβριο του 2026, διαπίστωσε ότι συγκεκριμένες κατασκευές στον συγκεκριμένο χώρο είχαν πραγματοποιηθεί χωρίς την απαιτούμενη προηγούμενη άδεια δόμησης.
Η απόφαση του Δήμου: «θα δημιουργηθεί χώρος στάθμευσης γύρω από το κτίριο του Αστυνομικού Τμήματος»
Η αφετηρία της υπόθεσης βρίσκεται στην απόφαση 111/2024 του Δημοτικού Συμβουλίου Ανατολικής Σάμου.
Στην τεχνική εισήγηση που αποτέλεσε τη βάση της απόφασης αναφέρεται ότι οι προτεινόμενες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις κρίνονται αναγκαίες «προκειμένου να εξυπηρετηθεί το αστυνομικό τμήμα Σάμου στο Βαθύ λόγω των αλλαγών που θα γίνουν στον αύλειο χώρο του κτιρίου».
Αμέσως μετά, το έγγραφο είναι ακόμη πιο συγκεκριμένο: αναφέρει ότι «θα δημιουργηθεί χώρος στάθμευσης γύρω από το κτίριο του αστυνομικού τμήματος» και ότι, για τον λόγο αυτό, δημιουργείται ανάγκη εισόδου και εξόδου οχημάτων από την παραλιακή λεωφόρο Θεμιστοκλή Σοφούλη.
Η ίδια απόφαση προβλέπει, μεταξύ άλλων, ρυθμίσεις απαγόρευσης στάσης και στάθμευσης στην παραλιακή οδό, καθώς και ειδική πληροφοριακή πινακίδα «Πλην υπηρεσιακών οχημάτων» μπροστά από το Αστυνομικό Τμήμα.
Επομένως, ήδη από το 2024 υπάρχει ένα επίσημο δημοτικό έγγραφο που συνδέει:
Αστυνομικό Τμήμα → αλλαγές στον αύλειο χώρο → δημιουργία χώρου στάθμευσης → ανάγκη εισόδου και εξόδου οχημάτων.
Η κυκλοφοριακή ρύθμιση δεν είναι οικοδομική άδεια
Το σημείο αυτό είναι κρίσιμο από νομική άποψη.
Η μεταγενέστερη απόφαση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου, με την οποία εγκρίθηκαν οι συγκεκριμένες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις, αφορά την απαγόρευση στάσης και στάθμευσης στην παραλιακή οδό Θεμιστοκλή Σοφούλη και τη σχετική σήμανση.
Δεν πρέπει, συνεπώς, να συγχέεται η έγκριση κυκλοφοριακής ρύθμισης με την πολεοδομική νομιμότητα των κατασκευών που βρίσκονται εντός ή πλησίον του χώρου.
Η οικοδομική άδεια αποτελεί διοικητική πράξη που επιτρέπει την εκτέλεση των εργασιών που προβλέπονται στις σχετικές μελέτες, ενώ στο πολεοδομικό πλαίσιο περιλαμβάνονται και εργασίες που αφορούν περιφράξεις και διαμορφώσεις.
Με απλά λόγια: η δυνατότητα εισόδου και εξόδου υπηρεσιακών οχημάτων από έναν δρόμο και η σχετική κυκλοφοριακή σήμανση δεν αποτελούν, από μόνες τους, απόδειξη ότι οι κατασκευές μέσα στον χώρο διαθέτουν την απαιτούμενη πολεοδομική αδειοδότηση.
Τι διαπίστωσε η ΥΔΟΜ
Στις 22 Σεπτεμβρίου 2026, η Υπηρεσία Δόμησης του Δήμου Ανατολικής Σάμου πραγματοποίησε αυτοψία σε τρία συναπτά αδόμητα οικόπεδα επί της οδού Θεμιστοκλή Σοφούλη, στο Ο.Τ. 228 του σχεδίου πόλεως Σάμου.
Η ίδια η έκθεση αναφέρει ότι τα οικόπεδα χρησιμοποιούνται ως υπαίθριος ιδιωτικός χώρος στάθμευσης αυτοκινήτων.
Κατά την αυτοψία καταγράφηκε, μεταξύ άλλων, περίφραξη συνολικού μήκους 71,15 μέτρων και ύψους 2,30 μέτρων, κατασκευασμένη σε βάση από οπλισμένο σκυρόδεμα, καθώς και συρόμενες μεταλλικές πόρτες.
Η έκθεση καταγράφει επίσης ότι η έκταση των τριών οικοπέδων, εμβαδού 652 τ.μ. σύμφωνα με το κτηματολόγιο, έχει διαστρωθεί με σκυρόδεμα πάχους 0,10 μέτρου.
Η ΥΔΟΜ χαρακτηρίζει την περίφραξη και τη διαμόρφωση με σκυρόδεμα ως αυθαίρετες κατασκευές και αναφέρει ότι πραγματοποιήθηκαν χωρίς προηγούμενη απαιτούμενη άδεια, εφαρμόζοντας το ισχύον κατά τον χρόνο της έκθεσης θεσμικό πλαίσιο.
Η έκθεση περιλαμβάνει επίσης υπολογισμό προστίμων και προβλέπει τις περαιτέρω διαδικασίες που συνδέονται με την τύχη των αυθαίρετων κατασκευών.
Ένα σημαντικό στοιχείο: η έκθεση δεν μιλά για «κάποιον χώρο»
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή η χωροθέτηση δεν εμφανίζεται στα έγγραφα ως άσχετη με το Αστυνομικό Τμήμα.
Από τη μία πλευρά, η δημοτική απόφαση του 2024 μιλά ρητά για δημιουργία χώρου στάθμευσης γύρω από το κτίριο του Αστυνομικού Τμήματος και για ανάγκη εισόδου και εξόδου οχημάτων από τη Θεμιστοκλή Σοφούλη.
Από την άλλη, η αυτοψία της ΥΔΟΜ αφορά χώρο επί της ίδιας οδού, ο οποίος σήμερα χρησιμοποιείται ως περιφραγμένος χώρος στάθμευσης.
Παράλληλα, από την εικόνα του χώρου που έχει στη διάθεσή της η εφημερίδα προκύπτει η παρουσία υπηρεσιακών οχημάτων της Ελληνικής Αστυνομίας εντός του περιφραγμένου χώρου.
Το στοιχείο αυτό, ωστόσο, πρέπει να διαχωριστεί από τα πορίσματα της ΥΔΟΜ: η φωτογραφία αποτυπώνει τη χρήση του χώρου κατά τον χρόνο λήψης της και δεν αποδεικνύει από μόνη της ποιος κατασκεύασε την περίφραξη, ποιος ανέθεσε τις εργασίες ή ποια ακριβώς διοικητική διαδικασία προηγήθηκε.
Τι δεν προκύπτει από τα έγγραφα
Εδώ βρίσκεται και η ουσία της δημοσιογραφικής έρευνας.
Από τα μέχρι σήμερα διαθέσιμα έγγραφα δεν προκύπτει ότι το Αστυνομικό Τμήμα ήταν ο κύριος ή ο κατασκευαστής των συγκεκριμένων έργων.
Δεν προκύπτει επίσης ότι η Ελληνική Αστυνομία είχε την αρμοδιότητα να εκδώσει ή να ελέγξει την οικοδομική άδεια.
Η πολεοδομική νομιμότητα αποτελεί ζήτημα αρμοδιότητας της αρμόδιας Υπηρεσίας Δόμησης.
Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι αν το Αστυνομικό Τμήμα «έβγαλε» ή «δεν έβγαλε» οικοδομική άδεια.
Το πραγματικό διοικητικό ερώτημα είναι ποια διαδικασία ακολουθήθηκε για να δημιουργηθεί και να χρησιμοποιείται ο συγκεκριμένος χώρος ως χώρος στάθμευσης που εξυπηρετεί το Αστυνομικό Τμήμα, ποιος σχεδίασε ή ενέκρινε τις συγκεκριμένες παρεμβάσεις, ποιος τις ανέθεσε ή τις εκτέλεσε και ποια ήταν η πολεοδομική τους αδειοδότηση κατά τον χρόνο κατασκευής.
Οι ημερομηνίες δημιουργούν ένα σαφές διοικητικό «νήμα»
Η αλληλουχία των εγγράφων είναι συγκεκριμένη:
22 Ιουλίου 2024: ο Δήμος Ανατολικής Σάμου λαμβάνει την απόφαση 111/2024 για κυκλοφοριακές ρυθμίσεις, με ρητή αναφορά στις αλλαγές του αύλειου χώρου του Αστυνομικού Τμήματος, στη δημιουργία χώρου στάθμευσης και στην ανάγκη εισόδου-εξόδου οχημάτων.
2026: εγκρίνεται από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση η σχετική κυκλοφοριακή ρύθμιση.
3 Αυγούστου 2026: υποβάλλονται στην ΥΔΟΜ αιτήσεις του Ιωάννη Νέγρη σχετικά με την κατασκευή της περίφραξης.
22 Σεπτεμβρίου 2026: η ΥΔΟΜ διενεργεί αυτοψία και συντάσσει την Έκθεση Αυτοψίας Αυθαίρετης Κατασκευής 11/2026.
Η έκθεση διαβιβάζεται, μεταξύ άλλων, στο Α.Τ. Σάμου, στον Δήμο Ανατολικής Σάμου και στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Σάμου.
Η αναφορά της ΥΔΟΜ προς το Α.Τ. Σάμου για «διακοπή» τυχόν εκτελούμενων εργασιών πρέπει να διαβαστεί στο πλαίσιο της διαδικασίας της αυτοψίας και της ημερομηνίας σύνταξης της έκθεσης. Δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη ότι οι εργασίες συνεχίζονταν μέχρι σήμερα, ούτε αυτό προκύπτει από τα έγγραφα που έχουν εξεταστεί.
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι διοικητικό και τεχνικό
Η υπόθεση δεν εξαντλείται στην ύπαρξη μιας αυθαίρετης περίφραξης.
Το κρίσιμο είναι να αποσαφηνιστεί η διαδρομή από την επίσημα καταγεγραμμένη ανάγκη εξυπηρέτησης του Αστυνομικού Τμήματος και δημιουργίας χώρου στάθμευσης έως την τελική διαμόρφωση του συγκεκριμένου χώρου.
Ποιος ήταν ο φορέας που ζήτησε τις συγκεκριμένες παρεμβάσεις;
Ποια υπηρεσία εκπόνησε τον τεχνικό σχεδιασμό;
Ποια ακριβώς έκταση αφορούσε ο σχεδιασμός;
Υπήρχαν σχέδια, τοπογραφικά, τεχνική μελέτη ή άλλες εγκρίσεις για την κατασκευή της περίφραξης και τη σκυροδέτηση;
Πώς συνδέεται ο χώρος που περιγράφεται στην απόφαση 111/2024 με τον χώρο που περιγράφεται στην έκθεση της ΥΔΟΜ;
Και, κυρίως, ποια ήταν η ακριβής διοικητική και τεχνική διαδικασία που ακολουθήθηκε πριν από την κατασκευή των έργων τα οποία η ΥΔΟΜ, τον Σεπτέμβριο του 2026, διαπίστωσε ως αυθαίρετα λόγω έλλειψης της απαιτούμενης προηγούμενης άδειας;
Αυτά είναι τα ερωτήματα που μπορούν να απαντηθούν μόνο από τον πλήρη διοικητικό και τεχνικό φάκελο των υπηρεσιών.
Και είναι ακριβώς εκεί όπου βρίσκεται το πραγματικό ενδιαφέρον της υπόθεσης: όχι στην αυθαίρετη κατασκευή ως μεμονωμένο γεγονός, αλλά στη διοικητική διαδρομή που προηγήθηκε της δημιουργίας ενός χώρου ο οποίος, σύμφωνα με τα επίσημα έγγραφα, συνδέθηκε από τον ίδιο τον Δήμο με τις ανάγκες στάθμευσης και πρόσβασης του Αστυνομικού Τμήματος.
Οι εργασίες δεν έγιναν σε έναν «αόρατο» χώρο
Υπάρχει, ωστόσο, ένα ακόμη στοιχείο που δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία και το φωτογραφικό υλικό που έχει στη διάθεσή της η εφημερίδα, κατά την περίοδο εκτέλεσης των εργασιών ο συγκεκριμένος χώρος βρισκόταν σε άμεση σύνδεση με την καθημερινή λειτουργία του Αστυνομικού Τμήματος, ενώ υπηρεσιακά οχήματα της Ελληνικής Αστυνομίας χρησιμοποιούσαν το σημείο για την είσοδο και την έξοδό τους.
Δεν πρόκειται, επομένως, για μια κατασκευή σε έναν απομονωμένο ή άσχετο με τη λειτουργία της υπηρεσίας χώρο.
Και εδώ προκύπτει ένα εύλογο διοικητικό ερώτημα: πώς εξελίχθηκαν οι συγκεκριμένες εργασίες μέχρι την ολοκλήρωσή τους, σε έναν χώρο που εξυπηρετούσε καθημερινά την Αστυνομία, χωρίς να έχει προηγουμένως αποσαφηνιστεί η απαιτούμενη αδειοδοτική διαδικασία;
Η επισήμανση αυτή δεν σημαίνει ότι η Ελληνική Αστυνομία είχε αρμοδιότητα να κρίνει την πολεοδομική νομιμότητα των κατασκευών. Η αρμοδιότητα αυτή ανήκει στην Υπηρεσία Δόμησης.
Σημαίνει όμως ότι, όταν εργασίες πραγματοποιούνται σε χώρο που συνδέεται άμεσα με τη λειτουργία μιας δημόσιας υπηρεσίας και μάλιστα με την πρόσβαση και στάθμευση των υπηρεσιακών οχημάτων της, είναι εύλογο να ζητείται να αποσαφηνιστεί ποιος είχε την ευθύνη της διαδικασίας, ποιος είχε αναλάβει τις εργασίες και ποια έγγραφα υπήρχαν πριν αυτές πραγματοποιηθούν.
Και η Εισαγγελία στους αποδέκτες της αυτοψίας
Υπάρχει ακόμη ένα στοιχείο που αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η Έκθεση Αυτοψίας Αυθαίρετης Κατασκευής της ΥΔΟΜ δεν κοινοποιήθηκε μόνο στις υπηρεσίες που συνδέονται με τον χώρο. Στον πίνακα αποδεκτών περιλαμβάνεται και η Εισαγγελία Πρωτοδικών Σάμου.
Η διαβίβαση αυτή, ασφαλώς, δεν αποτελεί από μόνη της διαπίστωση ποινικής ευθύνης οποιουδήποτε προσώπου. Καταδεικνύει, όμως, ότι η υπόθεση δεν περιορίστηκε σε μια απλή υπηρεσιακή καταγραφή από την ΥΔΟΜ, αλλά η έκθεση διαβιβάστηκε και στην εισαγγελική αρχή, όπως προκύπτει από το ίδιο το έγγραφο.
Και αυτό καθιστά ακόμη πιο εύλογο το ερώτημα που προκύπτει από την υπόθεση: πώς πραγματοποιήθηκαν και ολοκληρώθηκαν οι συγκεκριμένες εργασίες σε έναν χώρο που συνδεόταν άμεσα με την καθημερινή λειτουργία του Αστυνομικού Τμήματος και τη στάθμευση των υπηρεσιακών του οχημάτων, ενώ εκ των υστέρων η αρμόδια ΥΔΟΜ διαπίστωσε ότι οι συγκεκριμένες κατασκευές είχαν πραγματοποιηθεί χωρίς την απαιτούμενη προηγούμενη άδεια;
Ιωάννης Μ.Νέγρης