Ένα νέο μοντέλο στήριξης των ηλικιωμένων βρίσκεται υπό επεξεργασία από την κυβέρνηση, με βασικό στόχο να ενισχυθεί η φροντίδα στο σπίτι και να περιοριστούν τα κενά που υπάρχουν σήμερα στις υπηρεσίες μακροχρόνιας φροντίδας.
Ο σχεδιασμός κινείται στην κατεύθυνση ενός προγράμματος αντίστοιχου με τον «Προσωπικό Βοηθό» που εφαρμόζεται πλέον σε εθνικό επίπεδο για τα άτομα με αναπηρία. Ωστόσο, στην περίπτωση των ηλικιωμένων δεν υπάρχει ακόμη οριστικοποιημένο πρόγραμμα, ούτε έχουν ανακοινωθεί τελικοί όροι, ποσά ή ημερομηνία έναρξης.
Στο επίκεντρο η φροντίδα στο σπίτι
Η βασική ιδέα είναι να δημιουργηθεί ένα πιο οργανωμένο πλαίσιο κατ’ οίκον φροντίδας για ηλικιωμένους που χρειάζονται βοήθεια στην καθημερινότητά τους, αλλά δεν εντάσσονται απαραίτητα στις υφιστάμενες κατηγορίες παροχών για άτομα με αναπηρία.
Το ζητούμενο είναι η υποστήριξη να προσαρμόζεται στον βαθμό ανάγκης κάθε δικαιούχου και να μπορεί να παρέχεται στο οικείο περιβάλλον του. Με αυτόν τον τρόπο, η πολιτική μακροχρόνιας φροντίδας θα μπορούσε να αποκτήσει περισσότερο ενιαίο χαρακτήρα, αντί να παραμένει κατανεμημένη σε διαφορετικά προγράμματα και υπηρεσίες.
Τα ποσά του «Προσωπικού Βοηθού» ως μοντέλο
Το πρόγραμμα για τα άτομα με αναπηρία αποτελεί το βασικό προηγούμενο για τον νέο σχεδιασμό. Στο υφιστάμενο σύστημα, η οικονομική ενίσχυση για υπηρεσίες προσωπικής βοήθειας διαφοροποιείται ανάλογα με το επίπεδο ανάγκης, φτάνοντας έως τα 1.939 ευρώ τον μήνα για περιπτώσεις απόλυτης και διαρκούς εξάρτησης.
Για τους ηλικιωμένους, ωστόσο, δεν έχει αποφασιστεί ότι θα ισχύσουν τα ίδια ποσά. Οι συγκεκριμένες παροχές λειτουργούν περισσότερο ως παράδειγμα για το πώς θα μπορούσε να οργανωθεί ένα αντίστοιχο σύστημα.
Ποιοι θα μπορούσαν να είναι δικαιούχοι
Σύμφωνα με τον μέχρι σήμερα σχεδιασμό, ιδιαίτερη σημασία αναμένεται να δοθεί στα εισοδηματικά κριτήρια. Αυτό σημαίνει ότι η πιθανή ενίσχυση δεν θεωρείται δεδομένο ότι θα αφορά οριζόντια όλους τους συνταξιούχους.
Το ακριβές ύψος εισοδήματος, η ηλικία, ο βαθμός ανάγκης για φροντίδα και τα υπόλοιπα κριτήρια θα πρέπει να καθοριστούν σε επόμενο στάδιο, εφόσον το σχέδιο προχωρήσει σε θεσμοθέτηση.
Η Εθνική Στρατηγική για τη μακροχρόνια φροντίδα
Ο σχεδιασμός δεν ξεκινά από μηδενική βάση. Η Ελλάδα διαθέτει ήδη Εθνική Στρατηγική για τη Μακροχρόνια Φροντίδα, η οποία προβλέπει παρεμβάσεις για τη στήριξη των ηλικιωμένων και την ενίσχυση των υπηρεσιών που παρέχονται στην κοινότητα.
Μεταξύ των κατευθύνσεων περιλαμβάνονται η αναβάθμιση των ΚΑΠΗ, η ενίσχυση του προγράμματος «Βοήθεια στο Σπίτι», η ανάπτυξη υπηρεσιών κατ’ οίκον νοσηλείας και η αξιοποίηση της τεχνολογίας για την υποστήριξη των ηλικιωμένων.
Παράλληλα, το υφιστάμενο «Βοήθεια στο Σπίτι» παρέχει ήδη υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας σε ηλικιωμένους και άτομα που χρειάζονται υποστήριξη, με κριτήρια που συνδέονται μεταξύ άλλων με την ηλικία, τον βαθμό αυτοεξυπηρέτησης και την οικογενειακή στήριξη.
Δεν υπάρχει ακόμη ημερομηνία εφαρμογής
Το κρίσιμο στοιχείο για τους ενδιαφερόμενους είναι ότι το νέο πρόγραμμα βρίσκεται σε στάδιο σχεδιασμού. Δεν έχει ανακοινωθεί ακόμη επίσημη πλατφόρμα αιτήσεων, τελικό ποσό επιδότησης ή οριστικός κατάλογος δικαιούχων.
Επομένως, οι ηλικιωμένοι και οι οικογένειές τους δεν θα πρέπει προς το παρόν να θεωρούν ότι έχει ανοίξει νέα διαδικασία για την καταβολή σχετικού επιδόματος.
Εφόσον η κυβερνητική επεξεργασία προχωρήσει, το επόμενο βήμα θα είναι να καθοριστούν οι δικαιούχοι, τα κριτήρια ένταξης, το ύψος της οικονομικής ενίσχυσης και ο τρόπος παροχής της φροντίδας.
Η κατεύθυνση πάντως δείχνει ότι η μακροχρόνια φροντίδα των ηλικιωμένων αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα στον σχεδιασμό της κοινωνικής πολιτικής, καθώς η γήρανση του πληθυσμού αυξάνει τις ανάγκες για οργανωμένες και εξατομικευμένες υπηρεσίες υποστήριξης.