Μέχρι σήμερα, η βασική άμυνα απέναντι στις τηλεφωνικές απάτες ήταν η αμφιβολία. Ένα παράξενο τηλεφώνημα, μια ασυνήθιστη απαίτηση ή μια ιστορία που δεν έπειθε μπορούσαν να λειτουργήσουν ως προειδοποιητικά σημάδια.
Η υπόθεση που αποκάλυψε η Ελληνική Αστυνομία δείχνει όμως ότι οι απατεώνες επιχειρούν πλέον να εξουδετερώσουν ακόμη και αυτό το τελευταίο «φρένο»: την ίδια τη φωνή ενός συγγενικού προσώπου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, εγκληματική οργάνωση φέρεται να αξιοποίησε εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για την κλωνοποίηση φωνών, αφού προηγουμένως είχε αποσπάσει δείγματα μέσα από τηλεφωνικές συνομιλίες.
Η μεθοδολογία παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Αρχικά οι δράστες προσέγγιζαν τα υποψήφια θύματα με διαφορετικά προσχήματα, όπως η ιδιότητα υπαλλήλου του ΔΕΔΔΗΕ ή η εγκατάσταση οπτικής ίνας.
Όταν αντιλαμβάνονταν ότι το θύμα είχε αμφιβολίες, επιχειρούσαν να αποκτήσουν τον αριθμό τηλεφώνου συγγενικού προσώπου. Στη συνέχεια, σύμφωνα με την αστυνομία, επικοινωνούσαν μαζί του προσποιούμενοι εκπροσώπους εταιρείας τηλεπικοινωνιών, με στόχο να αποσπάσουν ένα σύντομο δείγμα της φωνής του.
Εκεί βρίσκεται και το πιο ανησυχητικό στοιχείο της υπόθεσης.
Με τη χρήση εργαλείου τεχνητής νοημοσύνης, οι δράστες φέρεται να αναπαρήγαγαν τα χαρακτηριστικά της φωνής και επέστρεφαν στο αρχικό θύμα. Η «φωνή» του συγγενή χρησιμοποιούνταν πλέον ως επιβεβαίωση της προηγούμενης ιστορίας.
Με άλλα λόγια, η τεχνολογία δεν χρησιμοποιήθηκε απλώς για να δημιουργηθεί μια ψεύτικη συνομιλία, αλλά για να κατασκευαστεί ένα πειστικό στοιχείο εμπιστοσύνης.
Η εξέλιξη αυτή αλλάζει και τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να αντιμετωπίζονται τέτοια τηλεφωνήματα. Η αναγνώριση μιας γνώριμης φωνής δεν αποτελεί πλέον από μόνη της απόδειξη ότι στην άλλη άκρη της γραμμής βρίσκεται πράγματι το συγκεκριμένο πρόσωπο.
Η αστυνομική επιχείρηση στη Νέα Ιωνία οδήγησε στη σύλληψη δύο ανδρών, ηλικίας 23 και 25 ετών, οι οποίοι, σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ., είχαν ρόλο «εισπράκτορα». Οι δύο φέρεται να συνελήφθησαν τη στιγμή που αφαιρούσαν από κατοικία τιμαλφή αξίας περίπου 30.000 ευρώ.
Παράλληλα, σύμφωνα με την αστυνομία, χρησιμοποιούνταν κλεμμένο όχημα με πλαστές πινακίδες, ενώ αναζητούνται ακόμη τρία άτομα.
Η συγκεκριμένη υπόθεση έχει όμως μια ευρύτερη διάσταση: η τεχνητή νοημοσύνη περνά πλέον από την παραγωγή ψεύτικου περιεχομένου στην εξατομικευμένη εξαπάτηση. Μια φωνή που μέχρι πρόσφατα αποτελούσε στοιχείο προσωπικής ταυτοποίησης μπορεί πλέον να αναπαραχθεί ψηφιακά και να χρησιμοποιηθεί μέσα σε μια οργανωμένη απάτη.
Γι’ αυτό και σε ένα ύποπτο τηλεφώνημα, ακόμη και όταν ακούγεται η φωνή ενός πολύ κοντινού προσώπου, η ασφαλέστερη αντίδραση είναι η ανεξάρτητη επιβεβαίωση: κλείσιμο της κλήσης και επανάκληση του συγγενή σε γνωστό αριθμό, χωρίς να ακολουθηθούν οι οδηγίες ή οι απαιτήσεις του αγνώστου που τηλεφώνησε.
Η νέα απάτη δείχνει ότι το επόμενο πεδίο μάχης δεν είναι μόνο τα προσωπικά δεδομένα ή οι τραπεζικοί κωδικοί. Είναι πλέον και η ίδια η ανθρώπινη φωνή.