Ο πρώην υπουργός αναγνωρίζει ότι φαινόμενα διαφθοράς υπήρξαν και επί κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ, αλλά υποστηρίζει ότι η σημερινή εικόνα έχει λάβει πολύ μεγαλύτερες διαστάσεις – Η αναφορά στον ΟΠΕΚΕΠΕ, το κράτος δικαίου και τους δείκτες της Παγκόσμιας Τράπεζας
Μια ιδιαίτερα αιχμηρή παρέμβαση για το ζήτημα της διαφθοράς στην Ελλάδα έκανε ο πρώην υπουργός Τάσος Γιαννίτσης, επιχειρώντας μια σύγκριση ανάμεσα στο παρελθόν και τη σημερινή κατάσταση.
Η τοποθέτησή του αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή ο ίδιος δεν επιχείρησε να παρουσιάσει το παρελθόν ως περίοδο χωρίς προβλήματα. Αντίθετα, υπενθύμισε ότι έχει αναγνωρίσει δημόσια πως φαινόμενα διαφθοράς υπήρξαν και κατά την περίοδο των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ, παραπέμποντας χαρακτηριστικά στην υπόθεση του Άκη Τσοχατζόπουλου.
Πάνω σε αυτή τη βάση έκανε τη σύγκρισή του με τη σημερινή κατάσταση, αναφερόμενος μεταξύ άλλων στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ.
«Ένα προς 100, προς 200»
Ο Τάσος Γιαννίτσης υποστήριξε ότι, εάν συγκριθεί το μέγεθος των φαινομένων διαφθοράς του παρελθόντος με όσα έχουν έρθει στο φως τα τελευταία χρόνια, η διαφορά είναι, κατά την εκτίμησή του, τεράστια.
«Είναι ένα προς 100, προς 200», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο ίδιος, ωστόσο, έσπευσε να διευκρινίσει ότι δεν θεωρεί πως το ζήτημα μπορεί να αποτυπωθεί μόνο ποσοτικά.
«Δεν είναι ποσοτικό το θέμα. Είναι πολιτικό και είναι και ποιοτικό», είπε, μεταφέροντας τη συζήτηση από το ύψος των υποθέσεων στη λειτουργία των θεσμών και του κράτους.
Η αναφορά στους διεθνείς δείκτες
Στο επιχείρημά του ο πρώην υπουργός επικαλέστηκε και τους διεθνείς δείκτες για τη διαφθορά και τη διακυβέρνηση, κάνοντας ειδική αναφορά στην Παγκόσμια Τράπεζα.
Οι Worldwide Governance Indicators της Παγκόσμιας Τράπεζας περιλαμβάνουν έξι διαστάσεις διακυβέρνησης, μεταξύ των οποίων ο έλεγχος της διαφθοράς, η αποτελεσματικότητα της κυβέρνησης και το κράτος δικαίου. Οι δείκτες βασίζονται σε δεδομένα από ένα ευρύ σύνολο πηγών, όπως έρευνες νοικοκυριών και επιχειρήσεων και αξιολογήσεις ειδικών.
Ο Γιαννίτσης υποστήριξε ότι η εικόνα της Ελλάδας στους συγκεκριμένους δείκτες έχει επιδεινωθεί σε σχέση με το παρελθόν, αν και αναγνώρισε ότι τα τελευταία χρόνια έχει υπάρξει κάποια βελτίωση.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται πίσω από χώρες όπως η Ισπανία και η Πορτογαλία σε ζητήματα διαφθοράς, αποτελεσματικής διακυβέρνησης και κράτους δικαίου.
Οι ίδιοι οι δείκτες της Παγκόσμιας Τράπεζας, πάντως, χαρακτηρίζονται από τον οργανισμό ως εργαλείο για την αποτύπωση ευρύτερων τάσεων και συγκρίσεων και όχι ως πλήρης διάγνωση των επιμέρους θεσμικών προβλημάτων μιας χώρας.
Η διπλή παραδοχή Γιαννίτση
Το ενδιαφέρον της παρέμβασης Γιαννίτση βρίσκεται ακριβώς στη διπλή παραδοχή του.
Από τη μία πλευρά, αναγνωρίζει ότι φαινόμενα διαφθοράς υπήρχαν και κατά το παρελθόν, ακόμη και επί κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ. Από την άλλη, υποστηρίζει ότι η σημερινή έκταση του φαινομένου είναι πολλαπλάσια, χρησιμοποιώντας την χαρακτηριστική αναλογία «ένα προς 100, προς 200».
Η δεύτερη αυτή θέση αποτελεί πολιτική εκτίμηση του ίδιου και όχι μέτρηση που προκύπτει αυτούσια από κάποιον διεθνή δείκτη.
Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο της παρέμβασής του.
Για τον πρώην υπουργό, το ζήτημα της διαφθοράς δεν εξαντλείται στο πόσες υποθέσεις αποκαλύπτονται ή σε ποια ποσά αντιστοιχούν. Συνδέεται άμεσα με την ποιότητα της διακυβέρνησης, τη λογοδοσία, την ανεξαρτησία των ελεγκτικών μηχανισμών και, τελικά, με το κράτος δικαίου.
Αυτούσια η τοποθέτηση του Τάσου Γιαννίτση
«Ναι, έβαλα να δω την κουβέντα που είχαμε χθες. Να θυμίσω στον κύριο Τσαουλτσά, μάλλον, ότι εγώ ο ίδιος είχα πει πέρυσι ότι, ναι, στην περίοδο μέχρι το 2004 υπήρχαν φαινόμενα διαφθοράς και στο ΠΑΣΟΚ και είχα πει το παράδειγμα του κυρίου Τσοχατζόπουλου και είχα πει, μάλιστα, “καλώς πήγε”.
Βεβαίως, κακώς δεν έχουν μπει πολλοί άλλοι και, βεβαίως, αν δει κανείς το αντικείμενο της διαφθοράς, πόσο ήταν τότε και πόσο ήτανε με τον ΟΠΕΚΕΠΕ και δεν ξέρω τι άλλο έχουνε βγει, δεν ήταν μία σχέση.
Είναι ένα προς 100, προς 200.
Αλλά δεν είναι ποσοτικό το θέμα. Είναι πολιτικό και είναι και ποιοτικό.
Για να μην μπερδευόμαστε με τις πολιτικές απόψεις καθενός ή τις προτιμήσεις, θα σας έλεγα ότι όταν λέω για διαφθορά, πρώτον, το βλέπει κανείς σε όλες τις δημοσκοπήσεις ελληνικές.
Δεύτερον, υπάρχουν διεθνείς δείκτες διαφθοράς, όχι της κυρίας Παπαδοπούλου, τρόπος που λέει, αλλά της Διεθνούς Τράπεζας.
Δείκτες διαφθοράς, δείκτες καλής διακυβέρνησης, δείκτες λογοδοσίας και δείκτες κράτους δικαίου.
Λοιπόν, σύμφωνα με τον δείκτη της Διεθνούς Τράπεζας, η διαφθορά στην Ελλάδα άρχισε να αναπτύσσεται ραγδαία, ο δείκτης άρχισε να υποχωρεί από το 2005 και λοιπά μέχρι σήμερα.
Τα τελευταία χρόνια έχει ανέβει λίγο σε σχέση με αυτό που ήταν πριν. Δηλαδή, δεν είναι το κατώτατο σημείο τώρα, αλλά σίγουρα είναι πολύ χαμηλότερα από ό,τι ήταν 20 τόσα χρόνια πριν.
Και σίγουρα η Ελλάδα είναι πολύ πίσω και από την Ισπανία και από την Πορτογαλία σε όρους διαφθοράς, αποτελεσματικής διακυβέρνησης, κράτους δικαίου.
Δεν τα λέω εγώ. Υπάρχουν αντικειμενικοί δείκτες, όσο αντικειμενικοί μπορεί να είναι, και σας προσθέτω και με όλες τις αδυναμίες που μπορεί να έχουν τέτοιοι δείκτες».