Έναν μήνα μετά την έναρξη της σχολικής χρονιάς, οι ελλείψεις εκπαιδευτικών και βιβλίων, τα ζητήματα με τα τμήματα και η αγωνία των μαθητών της Γ΄ Λυκείου φέρνουν ξανά στο προσκήνιο ένα πρόβλημα που δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απλή διοικητική εκκρεμότητα.
Έναν μήνα μετά την έναρξη της σχολικής χρονιάς, οι μαθητές του Γενικού Λυκείου Καρλοβασίου αποφάσισαν να μιλήσουν. Όχι για κάτι εξαιρετικό, ούτε για κάποια ειδική μεταχείριση. Μιλούν για τις στοιχειώδεις προϋποθέσεις που χρειάζεται ένα δημόσιο σχολείο για να λειτουργήσει: εκπαιδευτικούς στις τάξεις, βιβλία στα χέρια των μαθητών και κατάλληλες συνθήκες για την εκπαιδευτική διαδικασία.
Η επιστολή του 15μελούς Μαθητικού Συμβουλίου προς τους αρμόδιους φορείς περιγράφει μια κατάσταση που, σύμφωνα με τους μαθητές, εξακολουθεί να δημιουργεί σημαντικές δυσκολίες στην καθημερινή λειτουργία του σχολείου. Παράλληλα, ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων παρεμβαίνει με δική του επιστολή, επισημαίνοντας ότι το πρόβλημα δεν εξαντλείται στην απλή καταγραφή κάποιων κενών, αλλά αφορά τον τρόπο με τον οποίο καλύπτονται οι πραγματικές εκπαιδευτικές ανάγκες του σχολείου.
Η εικόνα που προκύπτει είναι αυτή ενός σχολείου που καλείται να λειτουργήσει μέσα σε ένα διαρκές καθεστώς προσωρινών λύσεων. Οι μαθητές καταγγέλλουν ελλείψεις εκπαιδευτικών και βιβλίων, ενώ ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη Β΄ και τη Γ΄ Λυκείου, όπου ζητείται η δημιουργία επιπλέον τμημάτων. Όπως αναφέρει το 15μελές, στη Γ΄ Λυκείου λειτουργούν δύο τμήματα, ενώ οι ανάγκες του μαθητικού πληθυσμού, σύμφωνα με τους μαθητές, καθιστούν αναγκαία τη δημιουργία τρίτου. Αντίστοιχο ζήτημα τίθεται και για τον προσανατολισμό θετικών σπουδών της Β΄ Λυκείου.
Το γεγονός ότι το αίτημα για τη δημιουργία των τμημάτων είχε, σύμφωνα με την επιστολή των μαθητών, υποβληθεί ήδη από τις 30 Ιουλίου κάνει την καθυστέρηση ακόμη πιο δύσκολο να γίνει κατανοητή από εκείνους που βρίσκονται καθημερινά μέσα στις αίθουσες. Η σχολική χρονιά έχει ξεκινήσει, οι μαθητές έχουν επιστρέψει στα θρανία και η ανάγκη για ένα λειτουργικό πρόγραμμα δεν είναι πλέον μελλοντικός σχεδιασμός. Είναι καθημερινότητα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και η αναφορά στις συνθήκες των αιθουσών. Το 15μελές συνδέει τον αριθμό των μαθητών στα τμήματα με ζητήματα χωρητικότητας και ασφάλειας, υπενθυμίζοντας ότι το σχολείο βρίσκεται σε σεισμογενή περιοχή. Το ζήτημα, επομένως, δεν παρουσιάζεται μόνο ως εκπαιδευτικό αλλά και ως θέμα ασφαλούς λειτουργίας του σχολικού χώρου.
Την ίδια στιγμή, οι ελλείψεις εκπαιδευτικών δεν περιορίζονται σε μία τάξη. Οι μαθητές καταγράφουν κενά σε μαθήματα της Α΄ Λυκείου και αντίστοιχες ελλείψεις στη Β΄ και τη Γ΄ Λυκείου. Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν αφορά μαθήματα τα οποία παραμένουν εκτός προγράμματος για σημαντικό χρονικό διάστημα. Τότε η απώλεια δεν είναι απλώς ένας αριθμός χαμένων ωρών. Είναι ύλη που δεν διδάσκεται, χρόνος που δεν αναπληρώνεται εύκολα και εκπαιδευτική συνέχεια που διακόπτεται.
Για τους μαθητές της Γ΄ Λυκείου η κατάσταση είναι ακόμη πιο πιεστική. Η προετοιμασία για τις Πανελλαδικές απαιτεί σταθερότητα και συστηματική διδασκαλία. Οι μαθητές δεν μπορούν να γνωρίζουν πότε θα καλυφθεί ένα κενό ούτε μπορούν να αναπληρώσουν μόνοι τους τον χρόνο που χάνεται μέσα στο σχολικό πρόγραμμα. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με την επιστολή του 15μελούς, εξακολουθούν να υπάρχουν ελλείψεις και σε βιβλία, μεταξύ άλλων σε μαθήματα προσανατολισμού της Γ΄ Λυκείου.
Εδώ βρίσκεται και το πιο ουσιαστικό ζήτημα: πόσο μπορεί να ζητά κανείς από έναν μαθητή να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις των εξετάσεων όταν το ίδιο το σχολικό περιβάλλον δεν του παρέχει σταθερά τα μέσα που χρειάζεται;
Ο Σύλλογος Γονέων θέτει το ίδιο ζήτημα από μια διαφορετική πλευρά. Αναγνωρίζει ότι ορισμένες ανάγκες στη Γ΄ Λυκείου, όπως η Γλώσσα Γενικής Παιδείας και η Βιολογία, έχουν αρχίσει να καλύπτονται. Επισημαίνει όμως ότι η συγκεκριμένη εξέλιξη δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη πως το συνολικό πρόβλημα έχει λυθεί. Σύμφωνα με την επιστολή, σε ορισμένες περιπτώσεις η κάλυψη επιτυγχάνεται μέσω ανακατανομών, μετακινήσεων ή άλλων λύσεων που επηρεάζουν τη λειτουργία άλλων τάξεων και μαθημάτων.
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο της παρέμβασης των γονέων. Ένα σχολείο δεν είναι πραγματικά στελεχωμένο μόνο και μόνο επειδή στο χαρτί εμφανίζονται καλυμμένες κάποιες ώρες. Η ουσιαστική λειτουργία του κρίνεται μέσα στην τάξη: από τη συνέχεια της διδασκαλίας, τη σταθερότητα του εκπαιδευτικού, την κάλυψη της ύλης και τη δυνατότητα όλων των μαθητών να έχουν τις ίδιες εκπαιδευτικές ευκαιρίες.
Οι γονείς ζητούν, για τον λόγο αυτό, συγκεκριμένη ενημέρωση από την αρμόδια υπηρεσία για την κατάσταση της στελέχωσης, τις ενέργειες που έχουν γίνει, τον τρόπο κάλυψης των αναγκών όλων των τάξεων και τον σχεδιασμό για τη σταθερή διδασκαλία των πανελλαδικώς εξεταζόμενων μαθημάτων. Αναφέρουν επίσης ότι προηγούμενα έγγραφα που είχαν κατατεθεί στις 14 Σεπτεμβρίου δεν είχαν μέχρι τη σύνταξη της επιστολής λάβει απάντηση.
Και εδώ πλέον το θέμα ξεφεύγει από τα όρια μιας ακόμη διαμαρτυρίας. Όταν μαθητές και γονείς ζητούν συγκεκριμένα στοιχεία για το πώς λειτουργεί ένα σχολείο, η απάντηση δεν μπορεί να περιορίζεται σε γενικές διαβεβαιώσεις. Χρειάζεται σαφής εικόνα: ποια κενά υπάρχουν, ποια έχουν καλυφθεί, με ποιον τρόπο καλύφθηκαν και τι προβλέπεται για όσα παραμένουν.
Γιατί τελικά πίσω από τους αριθμούς των κενών, τις ειδικότητες και τις ώρες βρίσκονται μαθητές. Και ειδικά για τα παιδιά της Γ΄ Λυκείου, ο χρόνος που χάνεται σήμερα δεν επιστρέφεται αύριο.
Οι μαθητές του ΓΕΛ Καρλοβασίου δεν ζητούν να τους δοθεί κάποιο πλεονέκτημα έναντι άλλων μαθητών. Ζητούν να έχουν τις ίδιες προϋποθέσεις για να διεκδικήσουν τους στόχους τους. Ζητούν ένα σχολείο που να μπορεί να κάνει αυτό για το οποίο υπάρχει: να τους εκπαιδεύει.
Η φωνή του 15μελούς είναι, στην πραγματικότητα, πολύ απλή. Και ίσως γι’ αυτό είναι δύσκολο να αγνοηθεί: να υπάρχουν εκπαιδευτικοί, να υπάρχουν βιβλία, να υπάρχουν ασφαλείς και λειτουργικές αίθουσες και να γίνεται κανονικά το μάθημα.
Δεν πρόκειται για υπερβολική απαίτηση. Πρόκειται για την ελάχιστη προϋπόθεση ώστε ένας μαθητής να μπορεί να πει ότι πηγαίνει σε ένα σχολείο που του δίνει πραγματικά την ευκαιρία να προχωρήσει.
Οι μαθητές μίλησαν. Οι γονείς έθεσαν συγκεκριμένα ερωτήματα. Αυτό που απομένει είναι οι αρμόδιοι να δώσουν συγκεκριμένες απαντήσεις — και κυρίως να διασφαλίσουν ότι η εκπαιδευτική χρονιά των παιδιών δεν θα χαθεί μέσα σε καθυστερήσεις, προσωρινές λύσεις και ελλείψεις.