Πετρέλαιο, φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα – Στα ύψη οι τιμές πριν από την έναρξη της περιόδου θέρμανσης

Έναν ιδιαίτερα ακριβό χειμώνα προμηνύουν οι εξελίξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, καθώς η άνοδος στις τιμές του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας δημιουργεί νέες πιέσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Η νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή ενισχύει την ανησυχία ότι το διεθνές ράλι στις τιμές της ενέργειας δεν θα είναι πρόσκαιρο, την ώρα που οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα ακόμη κύμα αυξήσεων λίγο πριν από την έναρξη της περιόδου θέρμανσης.

Πετρέλαιο θέρμανσης έως και 1,90 ευρώ το λίτρο

Με το Brent να κλείνει στα 106 δολάρια το βαρέλι, το πετρέλαιο θέρμανσης αναμένεται να κάνει πρεμιέρα στις 15 Οκτωβρίου κοντά στα 1,80-1,90 ευρώ το λίτρο.

Πέρυσι η αντίστοιχη τιμή βρισκόταν περίπου στα 1,10 ευρώ το λίτρο, γεγονός που μεταφράζεται σε αύξηση της τάξης του 64%-70%.

Η διαφορά είναι ιδιαίτερα σημαντική για τα νοικοκυριά που θα χρειαστεί να προμηθευτούν μεγάλες ποσότητες πετρελαίου από την αρχή της σεζόν, καθώς η πρώτη αγορά μπορεί να επιβαρύνει σημαντικά τον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Την ίδια στιγμή, υψηλές παραμένουν και οι τιμές των καυσίμων κίνησης.

Στις 13 Σεπτεμβρίου, η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης διαμορφώθηκε στα 2,149 ευρώ το λίτρο, ενώ το ντίζελ κίνησης έφτασε στα 2,108 ευρώ.

Η πίεση δεν περιορίζεται στους οδηγούς. Μεταφέρεται στο κόστος των μεταφορών, στην παραγωγή και στη διακίνηση προϊόντων και τελικά στις τιμές που πληρώνει ο καταναλωτής.

Ακριβό φυσικό αέριο, ακριβότερο ρεύμα

Σημαντική είναι και η πίεση από την αγορά φυσικού αερίου.

Η τιμή του φυσικού αερίου στον ευρωπαϊκό κόμβο TTF έκλεισε κοντά στα 82 ευρώ ανά μεγαβατώρα, δημιουργώντας νέα δεδομένα για τα νοικοκυριά που χρησιμοποιούν φυσικό αέριο για τη θέρμανσή τους.

Με βάση τα σημερινά επίπεδα τιμών, η επιβάρυνση σε σχέση με πέρυσι εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει τουλάχιστον το 40%.

Το ακριβό φυσικό αέριο επηρεάζει άμεσα και την ηλεκτροπαραγωγή.

Για τις 15 Σεπτεμβρίου, η τιμή στην αγορά επόμενης ημέρας διαμορφώθηκε στα 170,25 ευρώ ανά μεγαβατώρα, έναντι 186,76 ευρώ την προηγούμενη ημέρα.

Παρά τη μικρή αποκλιμάκωση, οι τιμές παραμένουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.

Η μέση τιμή του Σεπτεμβρίου κινείται ήδη γύρω από τα 160 ευρώ ανά μεγαβατώρα, περίπου 20% υψηλότερα από τον Αύγουστο.

Εφόσον οι τιμές του φυσικού αερίου και της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας παραμείνουν σε αυτά τα επίπεδα, αναμένεται να αυξηθεί η πίεση και στα τιμολόγια λιανικής, ιδιαίτερα στα κυμαινόμενα και στα «πράσινα» τιμολόγια.

Στο επίκεντρο και το LNG

Την ίδια στιγμή, αυξάνονται οι ανησυχίες για την επάρκεια φυσικού αερίου στην Ευρώπη ενόψει του χειμώνα.

Η επικείμενη πλήρης απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις σε μια αγορά που καλείται να εξασφαλίσει σημαντικές ποσότητες LNG.

Ο επικεφαλής της Metlen, Ευάγγελος Μυτιληναίος, μιλώντας την περασμένη εβδομάδα στο Bloomberg, προειδοποίησε ότι η κατάσταση στην αγορά LNG γίνεται ολοένα πιο κρίσιμη και αρχίζει να θυμίζει τις συνθήκες που επικρατούσαν στα τέλη του 2022 και στις αρχές του 2023, κατά την προηγούμενη ενεργειακή κρίση.

Την ίδια ώρα, οι ευρωπαϊκές αποθήκες φυσικού αερίου βρίσκονται περίπου στο 67% της χωρητικότητάς τους, γεγονός που αυξάνει την ανάγκη για πρόσθετες αγορές ενόψει του χειμώνα.

Σε ένα περιβάλλον γεωπολιτικής έντασης στη Μέση Ανατολή, η Ευρώπη καλείται να εξασφαλίσει τις αναγκαίες ποσότητες σε μια ιδιαίτερα απαιτητική διεθνή αγορά.

Αναλυτές δεν αποκλείουν, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου να ξεπεράσουν εκ νέου τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Μια τέτοια εξέλιξη θα αύξανε περαιτέρω την πίεση στους λογαριασμούς ενέργειας και στο κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων.

Η κρίσιμη παράμετρος της Σαουδικής Αραβίας

Στο διεθνές σκηνικό προστίθεται και η περιορισμένη λειτουργία του αγωγού Ανατολής–Δύσης της Σαουδικής Αραβίας, μετά το πρόσφατο πλήγμα σε κρίσιμη εγκατάσταση.

Ο συγκεκριμένος αγωγός αποτελεί βασική εναλλακτική οδό για τη μεταφορά πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο προς τα λιμάνια της Ερυθράς Θάλασσας, όταν η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ καθίσταται προβληματική.

Οι ζημιές ενδέχεται να χρειαστούν εβδομάδες για να αποκατασταθούν. Εάν η εξαγωγική δυνατότητα του Ριάντ δεν επανέλθει σύντομα, αυξάνεται ο κίνδυνος να επηρεαστεί σημαντικό μέρος της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.

Παράλληλα, η παρουσία των Χούθι, που υποστηρίζονται από το Ιράν, σε κομβικά σημεία γύρω από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ δημιουργεί επιπλέον κινδύνους για τις ενεργειακές μεταφορές.

Έτσι, εκτός από τα Στενά του Ορμούζ, στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον και η θαλάσσια διαδρομή μέσω της Ερυθράς Θάλασσας.

Στο τραπέζι νέα μέτρα στήριξης

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον επανέρχεται στο προσκήνιο η ανάγκη κρατικής παρέμβασης.

Οι πρατηριούχοι ζητούν επιδότηση απευθείας στην αντλία για το πετρέλαιο θέρμανσης, προκειμένου να περιοριστεί η επιβάρυνση των καταναλωτών από την έναρξη της περιόδου θέρμανσης.

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης παρέπεμψε τη σχετική συζήτηση στον Οκτώβριο, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση θα στηρίξει τους πολίτες εφόσον αυτό καταστεί αναγκαίο.

Παράλληλα, στο κυβερνητικό επιτελείο εξετάζεται η συνέχιση της επιδότησης στο ντίζελ κίνησης μετά τη λήξη της τον Σεπτέμβριο, καθώς και η διατήρηση των εκπτώσεων που προσφέρουν τα δύο διυλιστήρια σε βενζίνη και πετρέλαιο κίνησης.

Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης μια νέα αρχιτεκτονική για το επίδομα θέρμανσης, με στόχο να διευρυνθεί η περίμετρος των δικαιούχων και να αυξηθεί η ενίσχυση.

Πέρυσι το επίδομα κυμαινόταν από 100 έως 800 ευρώ, ενώ στις περιοχές με ιδιαίτερα χαμηλές θερμοκρασίες μπορούσε να φτάσει έως και τα 1.200 ευρώ.

Ανοιχτό έχει αφήσει και ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου το ενδεχόμενο νέων παρεμβάσεων σε καύσιμα και ηλεκτρική ενέργεια, εφόσον οι διεθνείς εξελίξεις το καταστήσουν αναγκαίο.

Το βασικό ζητούμενο για νοικοκυριά και επιχειρήσεις είναι πλέον η πορεία των διεθνών τιμών τις επόμενες εβδομάδες.

Γιατί όσο το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και το ρεύμα παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, τόσο μεγαλώνει και ο λογαριασμός που καλούνται να πληρώσουν καταναλωτές και επιχειρήσεις τον φετινό χειμώνα.