Από τη Νέα Υόρκη ο Τούρκος πρόεδρος χαρακτήρισε την Ελλάδα «γείτονα και σύμμαχο» – Οι αναφορές στο Αιγαίο, τα F-35, τα Eurofighter και την τουρκική αμυντική βιομηχανία
Σε διαφορετικό τόνο από τη συνηθισμένη ένταση που συνοδεύει κατά περιόδους τις ελληνοτουρκικές σχέσεις εμφανίστηκε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν από τη Νέα Υόρκη, επιχειρώντας να περιγράψει ένα πλαίσιο συνύπαρξης Αθήνας και Άγκυρας χωρίς, ωστόσο, να απομακρύνεται από τις βασικές στρατηγικές θέσεις της Τουρκίας.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο περιθώριο της 81ης Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, ο Τούρκος πρόεδρος δήλωσε ότι η Τουρκία «δεν είναι εχθρός της Ελλάδας», αλλά γείτονας και σύμμαχος στο ΝΑΤΟ. Παράλληλα, υποστήριξε ότι οι διμερείς σχέσεις είναι πολύ σημαντικές και ευαίσθητες ώστε να χρησιμοποιούνται ως προεκλογικό υλικό.
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση ήρθε λίγες ώρες πριν από την ομιλία του Έλληνα πρωθυπουργού στον ΟΗΕ και έδωσε έναν διαφορετικό τόνο στη δημόσια συζήτηση για τις σχέσεις Αθήνας και Άγκυρας.
«Δεν μας αφορά η εσωτερική πολιτική της Ελλάδας»
Ο Ερντογάν υποστήριξε ότι η Άγκυρα δεν έχει ενδιαφέρον να εμπλακεί στην εσωτερική πολιτική της Ελλάδας, στις εκλογές ή στις αλλαγές κυβέρνησης και αντιπολίτευσης.
Όπως ανέφερε, το ενδιαφέρον της Τουρκίας επικεντρώνεται στα δικά της δικαιώματα και στην ασφάλειά της, αλλά και στη διατήρηση της ειρήνης και της ηρεμίας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η διατύπωση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο Ερντογάν συνδέει την αναφορά στην αποκλιμάκωση με ζητήματα που η Άγκυρα εξακολουθεί να εντάσσει στον πυρήνα των στρατηγικών της προτεραιοτήτων.
Από το Αιγαίο στα F-35
Το μήνυμα προς την Αθήνα δεν ήταν, πάντως, το μοναδικό σκέλος των δηλώσεων του Τούρκου προέδρου.
Ο Ερντογάν αναφέρθηκε εκτενώς στην αμυντική πολιτική της Τουρκίας και στη συζήτηση με τον Ντόναλντ Τραμπ για την πιθανή επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.
Σύμφωνα με όσα είπε, ο Αμερικανός πρόεδρος εξέφρασε θετική βούληση, με την Άγκυρα να αναμένει πλέον αυτή η βούληση να μετατραπεί σε συγκεκριμένα βήματα.
Παράλληλα, ο Τούρκος πρόεδρος ανέδειξε την ανάπτυξη του εγχώριου μαχητικού KAAN και των συστημάτων αεράμυνας, υπογραμμίζοντας τη σημασία που αποδίδει η Τουρκία στην ενίσχυση της δικής της αμυντικής βιομηχανίας.
Στο τραπέζι και τα Eurofighter
Την ίδια ώρα, ο Ερντογάν επιβεβαίωσε ότι συνεχίζονται οι συνομιλίες με τη Βρετανία για την προμήθεια Eurofighter.
Έτσι, πίσω από τη δήλωση περί γειτονίας και συμμαχίας με την Ελλάδα, η Άγκυρα εξακολουθεί να παρουσιάζει ένα ευρύτερο σχέδιο ενίσχυσης των στρατιωτικών της δυνατοτήτων, το οποίο περιλαμβάνει αμερικανικά F-35, ευρωπαϊκά Eurofighter και παράλληλη ανάπτυξη εγχώριων οπλικών συστημάτων.
Το μήνυμα προς την Αθήνα
Η νέα τοποθέτηση του Ερντογάν δημιουργεί ένα ενδιαφέρον διπλό επίπεδο.
Από τη μία πλευρά, ο Τούρκος πρόεδρος μιλά για γειτονία, συμμαχία στο ΝΑΤΟ, ειρήνη και ηρεμία στο Αιγαίο. Από την άλλη, επαναφέρει ως βασικά στοιχεία της τουρκικής πολιτικής την ασφάλεια της χώρας του, τις στρατηγικές της επιδιώξεις και την ενίσχυση των αμυντικών της δυνατοτήτων.
Η Αθήνα, από την πλευρά της, υποδέχθηκε τις δηλώσεις με προσοχή. Κυβερνητική πηγή σημείωσε ότι οι σημερινές τοποθετήσεις του Τούρκου προέδρου κινούνται σε διαφορετική κατεύθυνση από όσα είχαν ακουστεί στο παρελθόν, ενώ επανέλαβε ότι Ελλάδα και Τουρκία είναι «καταδικασμένες από τη γεωγραφία να ζουν η μία δίπλα στην άλλη».
Το ζητούμενο πλέον είναι αν ο χαμηλότερος τόνος της ρητορικής θα συνοδευτεί και από αντίστοιχη συνέχεια στο πεδίο των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Για την ώρα, πάντως, η Άγκυρα εμφανίζεται να επιχειρεί να διαχωρίσει το μήνυμα αποκλιμάκωσης προς την Αθήνα από τη σταθερή προώθηση των δικών της αμυντικών και στρατηγικών στόχων.