Λίγες μέρες πριν -και μετά από πάγιο αίτημα των δανειοληπτών- ανακοινώθηκε από το αρμόδιο Υπουργείο προωθούμενη ρύθμιση για διάσωση της πρώτης κατοικίας των οφειλετών μέσω της πλατφόρμας του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών.

Συγκεκριμένα, στη μετά νόμου Κατσέλη (Ν.3869/10) εποχή, υπάρχει κατακόρυφη αύξηση κοινοποιήσεων διαταγών πληρωμής και κατασχετηρίων εκθέσεων με τους οφειλέτες να βρίσκονται ‘’επί ξύλου κρεμάμενοι’’, τους servicers να ζητούν υπέρογκες προκαταβολές διμερώς για ρύθμιση και τον εξωδικαστικό να αποτελεί τη μόνη “σανίδα σωτηρίας” για να ρυθμίσουν βιώσιμα και -αν δεν υπάρχει πλειστηριασμός ενεργός- χωρίς προκαταβολή.

Οι εταιρείες διαχείρισης -απουσία νομοθετικού προστατευτικού πλαισίου για πλαφόν στις προκαταβολές- αξιώνουν (επικαλούμενες την πολιτική του εκάστοτε επενδυτή) ποσά που… ζαλίζουν και αγγίζουν ακόμα και το 40% του υπολοίπου της (διογκωμένης με τόκους) οφειλής.

Με τη νέα νομοθετική ρύθμιση θα μπορεί ο οφειλέτης να επιλέγει διαχωρισμό της πρώτης του κατοικίας από την υπόλοιπη περιουσία για προστασία αυτής, με ταυτόχρονη όμως εκποίηση (και αυτό είναι το μεγάλο αγκάθι της ανωτέρω προωθούμενης ρύθμισης) των υπόλοιπων περιουσιακών του στοιχείων.

Το ανωτέρω θυμίζει αρκετά τις αποφάσεις που τα τελευταία χρόνια -πριν την κατάργησή του- εκδίδονταν στα πλαίσια του Ν.3869/10, όπου προστατευόταν συνήθως η πρώτη κατοικία του οφειλέτη και με απόφαση του Δικαστηρίου διατασσόταν η εκποίηση των υπόλοιπων περιουσιακών στοιχείων με ορισμό εκκαθαριστή από το αντίστοιχο μητρώο.

Πλέον την ανωτέρω επιλογή θα την έχει εξωδικαστικά ο οφειλέτης, ο οποίος θα καλείται να αποφασίσει αν θα προστατεύσει μόνο την πρώτη του κατοικία, εξασφαλίζοντας πιθανότητα μεγαλύτερο κούρεμα και χαμηλότερο ποσό μηνιαίας δόσης ή το σύνολο αυτής όπου το κούρεμα θα είναι μικρότερο ή ανύπαρκτο και το σύνολο της μηνιαίας δόσης υψηλότερο.

Θυμίζουμε ότι μέχρι σήμερα που δεν υπάρχει η ανωτέρω δυνατότητα, πολλοί δανειολήπτες απορρίπτουν τις προτάσεις του εξωδικαστικού μηχανισμού, καθώς αθροιστικά το ποσό της μηνιαίας δόσης είναι υψηλότερο από αυτό μπορούν να δώσουν, αρκετοί δε μέχρι και σήμερα δηλώνουν ότι επιθυμούν τη διάσωση μόνο της πρώτης κατοικίας τους και όχι του συνόλου αυτής.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα: οφειλέτης με σύνολο οφειλών σε τραπεζικούς φορείς και εταιρείες διαχείρισης περίπου 280.000 Ε και αξία περιουσίας 150.000 ευρώ (κύρια κατοικία και εξοχικό). Μεμονωμένα η αξία της κύριας κατοικίας του ανέρχεται σε 60.000 ευρώ.

Με την υφιστάμενη ρύθμιση θα μπορεί να διασώσει το σύνολο της περιουσίας του με κούρεμα που θα αφορά στη διαφορά της αξίας της περιουσίας του με το υπόλοιπο της οφειλής του (280.000 ευρώ – 150.000 ευρώ) και δόση που θα διαμορφώνεται με τα αντίστοιχα δεδομένα.

Με τη νέα ρύθμιση θα μπορεί -εφόσον το επιθυμεί και το επιλέξει- να διαχωρίσει την περιουσία του και να κρατήσει μόνο τη πρώτη του κατοικία με εκπλειστηρίαση της εξοχικής κατοικίας, άρα το κούρεμα που αναμένεται η πλατφόρμα να του δώσει θα είναι πολύ μεγαλύτερο (280.000 ευρώ – 50.000 ευρώ) και αντίστοιχα η δόση σε μηνιαία βάση χαμηλότερη.

Η εκπλειστηρίαση των υπόλοιπων περιουσιακών στοιχείων για όσους το επιθυμούν θα ενσωματώνεται -αποτυπωμένη ρητά- στην προτεινόμενη από τον αλγόριθμο πρόταση, η οποία θα αξιολογείται (όπως γίνεται και σήμερα) από τον οφειλέτη για αποδοχή ή απόρριψη.

Συνεπώς και με βάση τα ανωτέρω, μένει να δούμε εν τοις πράγμασι αν η ανωτέρω προωθούμενη ρύθμιση θα τύχει αποδοχής από τους οφειλέτες, αν θα επιλεγεί από αυτούς ή αν θα καταλήξει ‘’νεκρό γράμμα’’, διατηρώντας το σημερινό αδιέξοδο στο οποίο αυτοί έχουν περιέλθει με τη δαμόκλειο σπάθη των πλειστηριασμών “πάνω από τα κεφάλια τους”.

* Γράφει η Χριστίνα Β. Γλυκού, Δικηγόρος Παρ’ Αρείω Πάγω – Διαπ. Διαμεσολαβήτρια Υ.Δ.Δ.Α., Διαπραγματευτής ΚΕΚ ΟΠΑ, Εκπαιδεύτρια Διαμεσολαβητών ADR Hellenic Center, Εκπαιδευόμενη Διαιτητής Ciarb, Γενική Γραμματέας Ένωσης Διαπραγματευτών Ελλάδος

πηγή:dikastiko.gr