.
.
Στη δημοσιογραφία υπάρχει ένας κανόνας που δεν αλλάζει. Όταν μια δημόσια αρχή δηλώνει ότι όλα έγιναν νόμιμα, ο δημοσιογράφος δεν έχει υποχρέωση να την πιστέψει ούτε να την αμφισβητήσει. Έχει υποχρέωση να ζητήσει τα έγγραφα. Γιατί η νομιμότητα δεν αποδεικνύεται με δηλώσεις, αλλά με διοικητικές πράξεις, μελέτες, επιμετρήσεις, αυτοψίες και υπογραφές.
Στην υπόθεση του Κερκητείου, η Αντιπεριφέρεια και οι Τεχνικές Υπηρεσίες διαβεβαιώνουν ότι όλες οι διαδικασίες τηρήθηκαν. Αν πράγματι όλα έγιναν όπως προβλέπει η νομοθεσία, τότε γιατί μέχρι σήμερα δεν έχει δοθεί στη δημοσιότητα ο πλήρης διοικητικός και τεχνικός φάκελος της υπόθεσης; Γιατί οι πολίτες καλούνται να αρκεστούν σε διαβεβαιώσεις, αντί να έχουν πρόσβαση στα στοιχεία που τις στηρίζουν;
Η Κτηματική Υπηρεσία αναφέρει ότι δεν είχε αντίρρηση για την απόληψη περίπου 35.000 κυβικών μέτρων υλικών από το ρέμα. Όμως αυτή η αναφορά δεν εξηγεί ποιος υπολόγισε ότι η συγκεκριμένη ποσότητα είναι η ενδεδειγμένη, με ποια επιστημονική μέθοδο έγινε ο υπολογισμός, ποια υπηρεσία εισηγήθηκε ότι μια τόσο εκτεταμένη παρέμβαση δεν δημιουργεί κινδύνους για το υδατόρεμα και ποιος μηχανικός υπέγραψε αυτή την εισήγηση. Αν υπάρχουν οι σχετικές τεχνικές εκθέσεις, γιατί δεν δημοσιοποιούνται;
Το ίδιο ισχύει και για τις περιβαλλοντικές παραμέτρους. Ένα ρέμα δεν είναι ένας χώρος απόθεσης αδρανών υλικών ούτε μια έκταση που διαμορφώνεται κατά βούληση. Είναι ένα ζωντανό φυσικό σύστημα, όπου κάθε επέμβαση μπορεί να επηρεάσει τη ροή του νερού, τη διάβρωση, τη σταθερότητα των πρανών και τη μεταφορά των φερτών υλών. Αναζητήσαμε υδρολογικές αξιολογήσεις και μελέτες στερεοπαροχής που να τεκμηριώνουν ότι οι επιπτώσεις εξετάστηκαν πριν από την παρέμβαση. Μέχρι σήμερα δεν έχουν τεθεί στη διάθεσή μας. Αν υπάρχουν, γιατί παραμένουν εκτός δημόσιας γνώσης;
Υπάρχει όμως ένα ακόμη σοβαρότερο ζήτημα, το οποίο οι Τεχνικές Υπηρεσίες οφείλουν να απαντήσουν με απόλυτη σαφήνεια. Η απόφαση αναφέρει ότι η επιτρεπόμενη ποσότητα ήταν περίπου 35.000 κυβικά μέτρα. Ποιος επιβεβαιώνει ότι τόσα ακριβώς αφαιρέθηκαν; Ποιος μηχανικός της Περιφέρειας πραγματοποίησε τις επιμετρήσεις; Ποιος υπέγραψε ότι η ποσότητα που εγκρίθηκε είναι και η ποσότητα που τελικά απομακρύνθηκε; Υπήρχαν καθημερινές αυτοψίες; Υπήρχαν τοπογραφικές αποτυπώσεις πριν και μετά τις εργασίες; Συντάχθηκαν πρωτόκολλα επιμέτρησης και παραλαβής;
Γιατί χωρίς αυτά τα στοιχεία, πώς μπορεί οποιοσδήποτε να γνωρίζει ότι οι εργασίες περιορίστηκαν στα 33.000 κυβικά μέτρα που αναφέρει η απόφαση; Το ερώτημα δεν είναι αν αφαιρέθηκαν περισσότερα. Το ερώτημα είναι ποιος μπορεί να αποδείξει ποια ήταν η πραγματική ποσότητα. Σε κάθε δημόσιο έργο, ο έλεγχος δεν γίνεται με εκτιμήσεις ούτε με προφορικές διαβεβαιώσεις. Γίνεται με μετρήσεις, επιμετρήσεις, υπογραφές και επίσημα έγγραφα. Αν αυτά υπάρχουν, δεν υπάρχει κανένας λόγος να μη δοθούν στη δημοσιότητα.
Εξίσου προβληματική είναι και η στάση της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος. Πρόκειται για την υπηρεσία που έχει θεσμική ευθύνη να προστατεύει τα φυσικά οικοσυστήματα. Υποβλήθηκαν ερωτήματα. Ζητήθηκαν επιστημονικές διευκρινίσεις. Μέχρι σήμερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, δεν έχουν δοθεί ουσιαστικές απαντήσεις στα περιβαλλοντικά ζητήματα που τέθηκαν. Η σιωπή δεν αποδεικνύει ότι υπήρξε παράβαση. Δεν ενισχύει όμως ούτε τη διαφάνεια ούτε την εμπιστοσύνη των πολιτών.
Η υπόθεση αυτή δεν αφορά μόνο το Κερκήτειο. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η δημόσια διοίκηση. Όταν οι υπηρεσίες ζητούν από τους πολίτες να εμπιστευθούν τις αποφάσεις τους, οφείλουν πρώτα να είναι διατεθειμένες να τις τεκμηριώσουν. Η διαφάνεια δεν είναι προαιρετική διαδικασία. Είναι θεσμική υποχρέωση.
Οι πολίτες δεν ζητούν χάρη από την Αντιπεριφέρεια. Δεν ζητούν εξυπηρέτηση από τις Τεχνικές Υπηρεσίες. Ζητούν το αυτονόητο: να δουν τις μελέτες, τις γνωμοδοτήσεις, τις εγκρίσεις, τις επιμετρήσεις, τις αυτοψίες και τα πρωτόκολλα που αποδεικνύουν ότι όλα έγιναν όπως προβλέπει ο νόμος. Αν όλα έγιναν σωστά, η δημοσιοποίηση αυτών των στοιχείων δεν θα δημιουργήσει κανένα πρόβλημα. Αντίθετα, θα κλείσει οριστικά κάθε συζήτηση.
Μέχρι τότε, όμως, τα ερωτήματα παραμένουν. Και όσο παραμένουν αναπάντητα, η ευθύνη δεν βαραίνει όσους τα θέτουν. Βαραίνει εκείνους που έχουν τα στοιχεία και επιλέγουν να μην τα παρουσιάσουν.
Γιάννης Νέγρης