Τι προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο και ποιοι έλεγχοι έχουν πραγματοποιηθεί
Η συζήτηση για το ασυμβίβαστο αιρετών λόγω οφειλών προς τους ΟΤΑ δεν αφορά μόνο τους Δήμους. Αντίστοιχο θεσμικό πλαίσιο προβλέπεται και για τους αιρετούς των Περιφερειών.
Οι σχετικές διατάξεις αφορούν τους περιφερειάρχες και τους περιφερειακούς συμβούλους και συνδέουν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, την ύπαρξη ληξιπρόθεσμων οφειλών με το αιρετό αξίωμα.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε περιπτώσεις όπου οφειλές έχουν ρυθμιστεί και στη συνέχεια η ρύθμιση δεν τηρήθηκε. Σε μια τέτοια περίπτωση κρίσιμα στοιχεία είναι η ημερομηνία δημιουργίας και βεβαίωσης της οφειλής, η ενημέρωση του αιρετού, η ημερομηνία και οι όροι της ρύθμισης, καθώς και το ενδεχόμενο απώλειάς της.
Δεν πρόκειται για λεπτομέρειες χωρίς σημασία. Από τα συγκεκριμένα στοιχεία εξαρτάται η εφαρμογή των προβλεπόμενων διατάξεων.
Ο έλεγχος των υπηρεσιών
Το θεσμικό πλαίσιο προβλέπει συγκεκριμένες αρμοδιότητες για τις οικονομικές υπηρεσίες και την εποπτεύουσα αρχή. Επομένως, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο εάν υπάρχουν οφειλές αιρετών, αλλά εάν οι προβλεπόμενοι έλεγχοι πραγματοποιούνται και εάν, όταν διαπιστώνονται περιπτώσεις που εμπίπτουν στις σχετικές διατάξεις, ακολουθείται η προβλεπόμενη διαδικασία.
Για κάθε περίπτωση απαιτείται να προκύπτουν με σαφήνεια:
το ύψος και η αιτία της οφειλής,
ο χρόνος βεβαίωσής της,
η ενημέρωση του αιρετού,
η τυχόν ρύθμιση,
η τήρηση ή απώλεια της ρύθμισης,
η τυχόν μεταγενέστερη εξόφληση,
και οι ενέργειες της αρμόδιας υπηρεσίας.
Η καταγραφή των στοιχείων αυτών είναι απαραίτητη προκειμένου να κριθεί εάν συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις για την εφαρμογή του ασυμβίβαστου.
Το θέμα της ενημέρωσης
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας σχετικά με την προηγούμενη ενημέρωση των αιρετών για τις οφειλές τους.
Η ύπαρξη μιας οφειλής δεν αρκεί από μόνη της για την εξαγωγή συμπερασμάτων. Η Διοίκηση οφείλει να τηρεί τη διαδικασία που προβλέπει ο νόμος και να μπορεί να αποδεικνύει ότι ο αιρετός ενημερώθηκε προσηκόντως για την οφειλή και τα κρίσιμα στοιχεία της.
Κατά συνέπεια, κάθε υπόθεση πρέπει να εξετάζεται αυτοτελώς και με βάση τα πραγματικά δεδομένα.
Το ερώτημα για τις Περιφέρειες
Με δεδομένο ότι ο έλεγχος των οφειλών των αιρετών αποτελεί θεσμική διαδικασία, το ερώτημα που τίθεται είναι συγκεκριμένο:
Έχουν ολοκληρωθεί οι προβλεπόμενοι έλεγχοι στις Περιφέρειες και ποια είναι τα αποτελέσματά τους;
Και, εφόσον έχουν διαπιστωθεί οφειλές που εμπίπτουν στις σχετικές διατάξεις:
Ποιες ενέργειες έγιναν από τις οικονομικές υπηρεσίες και την αρμόδια εποπτεύουσα αρχή;
Οι απαντήσεις μπορούν να δοθούν με έγγραφα και υπηρεσιακά στοιχεία.
Χωρίς πολιτικές ερμηνείες και χωρίς γενικεύσεις.
Γιατί, όταν πρόκειται για αιρετό αξίωμα και οικονομικές υποχρεώσεις προς τον ίδιο τον φορέα που ο αιρετός εκπροσωπεί, η εφαρμογή του νόμου πρέπει να είναι σαφής, ελέγξιμη και τεκμηριωμένη.