Το συμπληρωματικό αίτημα έθετε έξι συγκεκριμένα ερωτήματα. Η απάντηση της 29ης Σεπτεμβρίου δίνει το σκεπτικό του Φορέα, αλλά δεν απαντά με την ίδια ειδικότητα σε όλα τα ζητήματα.
Ο ΦοΔΣΑ Βορείου Αιγαίου απάντησε στις 29 Σεπτεμβρίου στο συμπληρωματικό αίτημα που είχε υποβληθεί στις 10 Σεπτεμβρίου για τους όρους της διακήρυξης του διαγωνισμού για τις υπηρεσίες υγειονομικής ταφής στον ΧΥΤΑ Ανατολικής Σάμου.
Το αίτημα δεν ήταν γενικό. Περιλάμβανε έξι συγκεκριμένα ερωτήματα και ζητούσε, σε αρκετές περιπτώσεις, όχι μόνο εξηγήσεις αλλά και συγκεκριμένα διοικητικά έγγραφα, στοιχεία και αποφάσεις.
Η απάντηση του ΦοΔΣΑ παρουσιάζει το θεσμικό και τεχνικό σκεπτικό με το οποίο ο Φορέας υποστηρίζει ότι διαμορφώθηκαν οι όροι. Ωστόσο, από την αντιπαραβολή των δύο εγγράφων προκύπτει ότι δεν απαντώνται όλα τα ερωτήματα με την ίδια σαφήνεια ούτε συνοδεύονται όλα από τα συγκεκριμένα στοιχεία που ζητήθηκαν.
Το πρώτο ερώτημα: Ποιος έγραψε τους συγκεκριμένους όρους;
Το συμπληρωματικό αίτημα ζητούσε να γνωστοποιηθεί ποια υπηρεσία ή όργανο συνέταξε και οριστικοποίησε τους όρους των άρθρων 2.2.4, 2.2.5 και 2.2.6 της διακήρυξης.
Παράλληλα, ζητήθηκε η σχετική εισήγηση, απόφαση ή άλλο διοικητικό έγγραφο.
Η απάντηση του ΦοΔΣΑ αναφέρεται στο θεσμικό πλαίσιο, στην τεχνική φύση της υπηρεσίας και στα κριτήρια που, σύμφωνα με τον Φορέα, δικαιολογούν τους συγκεκριμένους όρους.
Το συγκεκριμένο ερώτημα, όμως, ζητούσε κάτι διαφορετικό και πιο συγκεκριμένο: την ταυτότητα του οργάνου ή της υπηρεσίας που συνέταξε τους όρους και το αντίστοιχο διοικητικό έγγραφο. Αυτό δεν προκύπτει με αντίστοιχη σαφήνεια από την απάντηση.
Η «έρευνα αγοράς» για τα 211.582 ευρώ
Ακόμη πιο συγκεκριμένο ήταν το δεύτερο ερώτημα.
Στην προηγούμενη απάντησή του, σύμφωνα με το συμπληρωματικό αίτημα, ο ΦοΔΣΑ είχε επικαλεστεί «ανάλυση των πραγματικών τιμών αγοράς» και τη «διαθεσιμότητα των οικονομικών φορέων».
Γι' αυτό ζητήθηκε η ίδια η έρευνα αγοράς ή οποιοσδήποτε πίνακας, υπηρεσιακή εισήγηση ή άλλο στοιχείο που να τεκμηριώνει αυτές τις αναφορές και τον υπολογισμό του προϋπολογισμού των 211.582 ευρώ χωρίς ΦΠΑ.
Ο ΦοΔΣΑ απαντά επικαλούμενος την οικονομική και τεχνική τεκμηρίωση της διακήρυξης και τον υπολογισμό του κόστους.
Δεν παρουσιάζεται, όμως, στην απάντηση η συγκεκριμένη έρευνα αγοράς που ζητήθηκε ούτε παρατίθενται τα στοιχεία της «διαθεσιμότητας των οικονομικών φορέων» που είχαν αποτελέσει αντικείμενο του ερωτήματος.
Και εδώ βρίσκεται μια ουσιώδης διαφορά: άλλο η αιτιολόγηση του ποσού και άλλο η παράθεση των δεδομένων πάνω στα οποία, σύμφωνα με προηγούμενη τοποθέτηση του Φορέα, βασίστηκε η εκτίμηση.
Τα περιστατικά στον ΧΥΤΑ Χίου
Το τρίτο ερώτημα αφορούσε έναν ακόμη συγκεκριμένο ισχυρισμό.
Το αίτημα επικαλείται την προηγούμενη απάντηση του ΦοΔΣΑ, σύμφωνα με την οποία η εμπειρία από τον ΧΥΤΑ Χίου έχει δείξει ότι εργολάβοι χωρίς προηγούμενη εμπειρία σε περιβάλλον ΧΥΤΑ «αδυνατούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις», προκαλώντας «σοβαρές δυσλειτουργίες».
Το ερώτημα ήταν απλό: ποια συγκεκριμένα περιστατικά τεκμηριώνουν αυτή τη διαπίστωση;
Ζητήθηκαν μάλιστα οι σχετικές εκθέσεις, αναφορές, πρακτικά και υπηρεσιακά έγγραφα.
Ο ΦοΔΣΑ επαναφέρει στην απάντησή του την ανάγκη εμπειρίας και τεχνικής επάρκειας για τη λειτουργία ΧΥΤΑ.
Δεν παρατίθενται όμως στην ίδια απάντηση τα συγκεκριμένα περιστατικά του ΧΥΤΑ Χίου που ζητήθηκαν.
«Αναλογικές, θεμιτές και αναγκαίες»
Το τέταρτο ερώτημα πήγαινε ένα βήμα παραπέρα.
Ο ΦοΔΣΑ είχε αναφέρει ότι οι απαιτήσεις της διακήρυξης κρίθηκαν «απολύτως αναλογικές, θεμιτές και αναγκαίες» και ότι δεν περιορίζουν τον ουσιαστικό ανταγωνισμό.
Το αίτημα ζητούσε να προσδιοριστεί ποιος έκανε αυτή την κρίση, πότε έγινε και βάσει ποιων συγκεκριμένων στοιχείων, καθώς και να χορηγηθεί το σχετικό πρακτικό, η γνωμοδότηση ή η απόφαση.
Η απάντηση παραπέμπει στην έγκριση των όρων από το Διοικητικό Συμβούλιο και στο ισχύον πλαίσιο δημοσίων συμβάσεων.
Αυτό προσδιορίζει το αρμόδιο όργανο σε επίπεδο τελικής έγκρισης.
Δεν δίνει, όμως, την ίδια αναλυτική απάντηση στο επιμέρους ερώτημα για το ποια συγκεκριμένα στοιχεία τεκμηρίωσαν την κρίση περί αναλογικότητας και ανταγωνισμού.
Το ερώτημα που μένει πιο καθαρά ανοιχτό
Το πέμπτο σημείο είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό.
Ζητήθηκε να απαντηθεί εάν εξετάστηκαν ηπιότερα ή εναλλακτικά κριτήρια συμμετοχής, ειδικά για την απαίτηση προηγούμενης «παρόμοιας δημόσιας σύμβασης».
Και το αίτημα προέβλεπε δύο σαφείς απαντήσεις:
Εάν εξετάστηκαν, να δοθούν τα σχετικά στοιχεία.
Εάν δεν εξετάστηκαν, να δηλωθεί ρητά.
Ο ΦοΔΣΑ εξηγεί γιατί θεωρεί αναγκαία την προηγούμενη εμπειρία.
Δεν προκύπτει όμως ρητή απάντηση στο εάν εξετάστηκαν ή όχι εναλλακτικά κριτήρια.
Πρόκειται για διαφορετικό ερώτημα από το αν ο Φορέας θεωρεί τον τελικό όρο αναγκαίο.
Εκεί όπου η απάντηση είναι σαφής
Στο έκτο ερώτημα, αντίθετα, η απάντηση είναι πιο συγκεκριμένη.
Ο ΦοΔΣΑ αναφέρει ότι η οριστική έγκριση των όρων και της διακήρυξης έγινε από το Διοικητικό Συμβούλιο και ότι η σχετική απόφαση αναρτήθηκε στα προβλεπόμενα συστήματα δημοσιότητας.
Το συμπληρωματικό αίτημα, ωστόσο, ζητούσε και χορήγηση του ίδιου του πρακτικού ή της απόφασης.
Επομένως, και εδώ χρειάζεται να διαχωριστεί η αναφορά στην ύπαρξη μιας απόφασης από την παράθεση ή χορήγηση του συγκεκριμένου εγγράφου.
Το ζήτημα πλέον είναι συγκεκριμένο
Η αντιπαραβολή των δύο εγγράφων δεν οδηγεί από μόνη της σε συμπέρασμα περί νομιμότητας ή μη της διακήρυξης.
Αναδεικνύει, όμως, κάτι απολύτως συγκεκριμένο:
Το συμπληρωματικό αίτημα ζητούσε συγκεκριμένα στοιχεία για το πώς, από ποιον και με ποια τεκμηρίωση διαμορφώθηκαν οι επίμαχοι όροι. Η απάντηση του ΦοΔΣΑ εξηγεί σε σημαντικό βαθμό γιατί ο Φορέας θεωρεί τους όρους αναγκαίους, αλλά δεν δίνει σε όλα τα σημεία τα συγκεκριμένα στοιχεία που ζητήθηκαν.
Ιδίως παραμένουν διακριτά τα ζητήματα της έρευνας αγοράς, των συγκεκριμένων περιστατικών στον ΧΥΤΑ Χίου και της εξέτασης εναλλακτικών κριτηρίων συμμετοχής.
Και ακριβώς αυτή η απόσταση ανάμεσα στο «γιατί θεωρούμε ότι ο όρος είναι αναγκαίος» και στο «ποιο συγκεκριμένο έγγραφο ή στοιχείο το αποδεικνύει» είναι το σημείο που προκύπτει από τη σύγκριση των δύο εγγράφων.
Γιάννης Μ.Νέγρης